Có vị trí địa lí nằm ở khu vực phía đông của 2 huyện Ninh Hải và Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận, cách thành phố Phan Rang hơn 20 km. Vườn quốc gia Núi Chúa là nơi hội tụ gần như đầy đủ các kiểu địa hình, hệ sinh thái và không gian đặc hữu trong việc bảo tồn và phát huy giá trị du lịch của hệ sinh thái, cảnh quan phức hợp này.

 

Với diện tích tự nhiên khoảng 30.000 ha, VQG Núi Chúa là nơi giao hòa của cả ba không gian: rừng, biển và bán sa mạc với hệ sinh thái rất phong phú, đa dạng với nhiều loài động, thực vật quý hiếm, có tầm quan trọng quốc tế như: Voọc chà vá chân đen, cheo cheo lưng bạc, với các dải san hô và là nơi rùa biển hàng năm về đẻ trứng. Hệ thực vật rừng bao gồm 1.514 loài, trong đó có 54 loài thực vật được xếp hạng bị đe dọa trong Danh lục đỏ thế giới và Sách đỏ Việt Nam. Khu hệ động vật VQG Núi Chúa có 766 loài, trong đó 353 loài động vật có xương sống và 413 loài côn trùng. Có 60 loài động vật quý hiếm, trong đó có 48 loài động vật đang nằm trong nguy cơ tuyệt chủng theo Sách đỏ Việt Nam và 34 loài có nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu. Hệ sinh thái biển đặc trưng là các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển, vùng triều và rừng ngập mặn. Đặc biệt, có sự hiện diện và phân bố rộng của các rạn san hô rất phong phú và đa dạng về hình thái và cấu trúc trên khoảng 2.300 ha với 310 loài san hô, có nhiều loài lần đầu tiên được ghi nhận ở Việt Nam...

 

Về cảnh quan, điểm thú vị nhất ở VQG Núi Chúa có lẽ là “hồ treo” trên vách núi đá, quanh năm có nước trong xanh và nhiều động, thực vật sinh sống. Vào mùa mưa, khi màu xanh của thảm thực vật bao trùm, những vỉa đá nổi lên trên mặt nước như những hòn non bộ. Công viên đá của VQG Núi Chúa là nơi giao hòa giữa biển, núi, đất, trời; là bức tranh thiên nhiên hùng vĩ với hàng nghìn tảng đá xếp chồng lên nhau, thách thức thời gian. Dưới chân núi, bãi Thịt là nơi duy nhất ở đất liền của Việt Nam có các loài rùa biển tìm đến đẻ trứng như rùa xanh, đồi mồi, đồi mồi dứa.

 

Nằm trong khu vực VQG Núi Chúa, biển Bình Tiên, vịnh Vĩnh Hy tựa như viên ngọc quý với làn nước xanh trong. Đi trên cung đường ven biển, phóng tầm mắt có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh biển trời trong lòng những dãy núi. Khu bảo tồn biển Vĩnh Hy là nơi có rạn san hô đẹp và đa dạng nhất Việt Nam với trên 300 loài phong phú về hình dáng, màu sắc. Một sắc thái khác của san hô cũng có thể được tìm thấy ở Hang Rái. Nơi đây được ví là thác trên biển duy nhất ở du lịch Việt Nam. Vào lúc bình minh, dòng nước biển đổi màu một cách diệu kỳ theo ánh mặt trời, bên những vách núi cheo leo nổi bật giữa nền trời xanh ngắt…

 

Vào ngày 15/9/2021 VQG Núi Chúa được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.