Nằm ở xã Đức Thọ, Hà Tĩnh, Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú từ lâu đã trở thành một “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng.

Quần thể Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú được chia làm 2 phần: khu mộ và khu lưu niệm.

Khu mộ đồng chí Trần Phú nằm “gối đầu” trên núi Quần Hội, hướng nhìn ra bến Tam Soa - ngã ba sông, hợp lưu của ba con sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố, sông La. Nơi đồng chí Trần Phú yên nghỉ thoáng đãng, yên tĩnh, được quy hoạch trong khu vực rộng hơn 4ha. Khu mộ được khởi công xây dựng vào tháng 1/2000 và hoàn thành vào tháng 4/2004 nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của đồng chí Trần Phú.

Đường lên phần mộ của đồng chí Trần Phú được làm bằng những bậc đá xanh, phần mộ của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng nằm yên bình giữa những hàng thông xanh ngát. Phía sau phần mộ đồng chí Trần Phú khắc câu nói nổi tiếng của Người “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu”.

Trước phần mộ, ở phía bên trái là nhà bia tiểu sử ghi lại quá trình hoạt động cách mạng của đồng chí Trần Phú. Ở bên phải, phía sau khu mộ là phần mộ các cụ thân sinh đồng chí Trần Phú - ông Trần Văn Phổ và bà Hoàng Thị Cát và phần mộ người em trai út Trần Ngọc Danh. Trong khuôn viên khu mộ còn có hồ nước, cây xanh và ngôi nhà nổi, nơi du khách dừng chân vãn cảnh.

Cách khu lăng mộ hơn 1km là khu nhà thờ và nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú với tổng diện tích trên 4,6ha. Khu nhà thờ chi họ Trần do cụ Trần Viết Tân - cố nội Tổng Bí thư xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 15 (Nhâm Tuất 1862). Từ đó đến nay, nhà thờ đã qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo và luôn được các thế hệ con cháu chăm sóc.

Nhà trưng bày lưu niệm được xây dựng vào năm 1998, là nơi lưu giữ, giới thiệu hàng trăm hiện vật, kỷ vật, tài liệu, hình ảnh gắn liền với thân thế, sự nghiệp của cố Tổng Bí thư Trần Phú và gia phả họ Trần từ đời thứ 15-18; trong đó có nhiều tư liệu giá trị như: con dấu của Hội Hưng Nam, cuốn gia phả họ Trần Tùng Ảnh, rương gỗ đồng chí Trần Phú dùng trong thời kỳ dạy học ở Vinh từ năm 1922 - 1925… Những tài liệu này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần tái hiện một giai đoạn hào hùng, bước ngoặt của lịch sử Đảng, dân tộc cũng như cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, những cống hiến và sự hy sinh anh dũng của đồng chí Trần Phú.

Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú được công nhận là Di tích Lịch sử văn hóa quốc gia vào năm 1992. Nơi đây đã trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, để các thế hệ đảng viên, nhân dân, học sinh tìm đến trong những chuyến hành hương “về nguồn”.